x
მეტი
  • 02.02.2023
  • სტატია:125354
  • ვიდეო:355904
  • სურათი:498238
10 გაქრობის პირას მყოფი ხალხი, რომელთა შესახებაც შეიძლება არც კი გსმენიათ

ჩვენს პლანეტაზე უამრავი ეთნიკური ჯგუფი ცხოვრობს, რომელთა შესახებაც შეიძლება არც კი იცით:

1. იანომამა

იანომამას ხალხი ცხოვრობს ჯუნგლების სოფლებში ჩრდილოეთ ბრაზილიასა და სამხრეთ ვენესუელაში. ამერიკელმა ანთროპოლოგმა ნაპოლეონ შანიონამ მათ მუდმივ საომარ მდგომარეობაში მცხოვრები ხალხი უწოდა. მოგვიანებით მეცნიერები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ ამის მიზეზი სხვა ტომებთან კონკურენცია იყო მათ ჰაბიტატებში საკვების ნაკლებობის გამო.

ამ ხალხს საკმაოდ ბევრი უცნაური ტრადიცია და ჩვეულება აქვს. მაგალითად, იანომამას ხალხი კრიტიკულ დღეებში გოგონებს სახიფათოდ მიიჩნევს. მენსტრუაციის “შედეგებისგან" სოფლის გადასარჩენად, ამ პერიოდში ყველა ქალი ვალდებულია თავშესაფარში წავიდეს. იქ მარხულობენ და რამდენიმე დღის განმავლობაში დუმილის აღთქმას დებენ. ეს რიტუალი იცავს ხალხს პროცესის მავნე ზემოქმედებისგან. აღსანიშნავია, რომ იანომამას ხალხის ქალებისთვის კრიტიკული დღეები იშვიათია ხშირი ორსულობის გამო.image

2. ვაორანი

აღმოსავლეთ ეკვადორის ტყეებში ცხოვრობს ძალიან პატარა ხალხის ტომი - ვაორანი. ამ ქალის სიმაღლე მხოლოდ 144 სმ-ია, მამაკაცის სიმაღლე კი დაახლოებით 154 სმ-ს აღწევს. ეს ხალხი ბინადრობს ნაპოსა და კურარაის გადაკვეთაზე. მთლიანობაში მსოფლიოში 4 ათასამდე ვაირანის წარმომადგენელი ცხოვრობს.

ტომობრივი ჯგუფი კვლავ გაურბის გარე სამყაროსთან კონტაქტს და აგრძელებს ხეტიალ ცხოვრებას ტყეებში. თუმცა ამ ხალხის ბევრმა წარმომადგენელმა მე-20 საუკუნის II ნახევარში მონადირეებისა და შემგროვებლების გზა დატოვა და სოფლებში დასახლდა.image

3. კოროვაი

კოროვაი (ასევე უწოდებენ კოლუფოს) არის ტომი, რომელიც ცხოვრობს ინდონეზიის პროვინციის პაპუას სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მათი რიცხვი დაახლოებით 3 ათას ადამიანს შეადგენს. 1970-იან წლებამდე კოროვაიმ არ იცოდა, რომ მათ გარდა მსოფლიოში სხვა ხალხები არსებობდნენ.

ტომის ხალხიდან მხოლოდ რამდენიმეს შეუძლია წერა და კითხვა. ისინი აშენებენ სახლებს ხეებზე, მიწიდან 50 მ სიმაღლეზე. ისინი თავიანთ საცხოვრებელ სახლებში ძვრებიან ტოტებისაგან დამზადებულ ძალზე სქელი კიბეებით, რომლებზეც ასვლა ჩვეულებრივი ადამიანისთვის საკმაოდ რთული იქნება.imageimage

4. ლობა

ლობას ხალხი ცხოვრობს ჩრდილოეთ ნეპალის მუსტანგის რეგიონში. მათი დასახლება დაახლოებით 3-4 ათასი მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს და 1992 წლამდე ეს ტერიტორია დაკეტილი იყო გარე სამყაროსთვის. ასევე, ეთნიკური ჯგუფის ზოგიერთი წარმომადგენელი ცხოვრობს ჩინეთსა და ინდოეთში.

შუბლს აქვს თავისი უჩვეულო ტრადიციები. მაგალითად, უფროსი ვაჟი მემკვიდრეობით იღებს ოჯახის მთელ ქონებას. როდესაც ის ამას გააკეთებს, შემდეგი ვაჟი ბუდისტი ბერი უნდა გახდეს. გარდა ამისა, ლობა ხალხი ძალიან ღვთისმოსავია, ისინი კეთილგანწყობილნი არიან თავიანთი უძველესი ფასეულობების მიმართ, თითოეულს 3 სახელი აქვს. პირველ პირს ლამის ან ბერი აძლევს, მეორეს მშობლები, მესამეს კი სულიერი მოძღვარი. გვარი დაცულია უმკაცრესად.image

5. ცაატანი

ცაატანები მონღოლეთში მცხოვრები მომთაბარე ხალხია. 2000 წელს მისი რაოდენობა მხოლოდ 303 ადამიანი იყო, 2010 წელს კი 282-მდე შემცირდა. ეს ადამიანები მთელი წლის განმავლობაში ცხოვრობენ სპეციალურ საცხოვრებელ სახლებში - კარვებში.

ირმის მწყემსობა ამ ხალხის მთავარი ტრადიციაა. თუმცა დღეს ცაატანები ტურისტებისთვის ხელნაკეთი ნივთების გაყიდვითა და მოთვინიერებული ჩრდილოეთის ირმებით ჯირითითაც გამოირჩევიან. მიუხედავად იმისა, რომ ხელისუფლებამ არაერთხელ შეეცადა ხალხის წარმომადგენლები გადასულიყვნენ სხვა ცხოვრების წესზე, მათ შეინარჩუნეს უძველესი ხელობა და ველური ცხოველების აღზრდის კულტურა. ირემი მათ ემსახურება როგორც სატრანსპორტო საშუალებად მკაცრი მთის ტაიგაში, ასევე რძის წყაროცაა, საიდანაც მზადდება ყველი და არაჟანი.image

6. ტიიტი

ვიეტნამში მცხოვრები ტიიტების რიცხვი 7500 ადამიანს აღწევს. სავარაუდოდ, ისინი არიან ძველი ვიეტების იზოლირებული ჯგუფების შთამომავლები, რომლებიც გადასახლდნენ ადგილობრივი პროვინციების კუანგ ბინისა და ჰატინის მთიანი რეგიონებიდან.

ეთნიკური ჯგუფი აღმოაჩინეს მხოლოდ 1959 წელს. ბოლო დროს, ტიიტის ხალხის წარმომადგენლები ატარებენ უმოძრაო ცხოვრების წესს, მაგრამ ამავე დროს ისინი აშენებენ დროებით სახლებს ან ცხოვრობენ მთის ფერდობებზე გამოქვაბულებში, სადაც არიან დაკავებულნი სოფლის მეურნეობით, ნადირობით და შემგროვებლობით.image

7. ლივები

ლივები პატარა ბალტიისპირელ-ფინური ხალხია. ითვლება, რომ ახლა 280 ლივზე მეტი არ არის დარჩენილი. მათი კულტურის განუყოფელი ნაწილია ლივის სიმღერები, რომლებიც ტრადიციულად სრულდება ზღვის პირას მშობლიურ ენაზე. ბევრი ლივი მეზღვაური იყო და მოგზაურობის დროს მათ პირადი ნივთები ინახებოდა ზღვის ყუთებში, რომელიც ამავე დროს მათთვის საწოლსაც ემსახურებოდა.image

8. კუსუნდა

კუსუნდა, ანუ ბან რაჯა ("ტყის ხალხი"), ნეპალის ტყეებში მცხოვრები ტომია. მის წარმომადგენლებს სჯერათ სულების არსებობის, ისევე როგორც მთელი ბუნების სიცოცხლის. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით მსოფლიოში ამ ხალხის 273 წარმომადგენელი იყო.

კუსუნდას აქვს თავისი ენა, რომელიც, თანამედროვე იდეების მიხედვით, იზოლირებულია. ყოველდღიურ ცხოვრებაში ხალხი იყენებს ნეპალურს, ხოლო კუსუნდა ენა, ამასობაში, კვდება. ამჟამად ნეპალში მხოლოდ ერთი მოხუცი ქალი ცხოვრობს, რომელიც ჯერ კიდევ საუბრობს.image


9. კოკოპა

კოკოპა არის ინდიელთა ტომი, რომელიც ცხოვრობს მდინარე კოლორადოს შესართავთან შეერთებულ შტატებში, ისევე როგორც მეზობელ მექსიკაში. კოკოპების რაოდენობა ევროპელებთან კონტაქტის დროს დაახლოებით 3 ათასი ადამიანი იყო და 2000 წლის მონაცემებით მათგან მხოლოდ 891 დარჩა.

ხალხს არ ჰქონდა წერილობითი ენა, მაგრამ ისტორიული ცნობები ზეპირად იყო გადმოცემული. ჯერ კიდევ 1960-იან წლებში ზოგიერთი ტომობრივი ოჯახი ცხოვრობდა ტრადიციულ ჩალის სახლებში, მაგრამ 1970-იან და 1980-იან წლებში კოკოპამ დაიწყო დამატებითი მიწის შეძენა, სახლების მშენებლობა, კომუნალური საშუალებების დამონტაჟება და ინფრასტრუქტურის განვითარება.image

10. იაპი

იაპი არის ხალხი, რომელიც ბინადრობს ამავე სახელწოდების კუნძულზე წყნარ ოკეანეში. ისინი იყენებდნენ მსოფლიოში ყველაზე დიდ მონეტებს - რაის ქვებს, ისინი დამზადებული დისკების სახით იყო დამზადებული, რომელთა დიამეტრი 3 მეტრს ან მეტს აღწევდა.

იაპი მამაკაცები ჩვეულებრივ თევზაობით არიან დაკავებული, ქალები კი სოფლის მეურნეობით. მკვლევარმა დევიდ შნაიდერმა, რომელმაც შეისწავლა მათი მახასიათებლები, აღმოაჩინა, რომ ისინი ორსულობას არ განიხილავენ როგორც ინტიმური ურთიერთობების შედეგს. მათი აზრით, ბავშვი წინაპრების საჩუქარია კარგი ქცევისთვის.image

1
965
3-ს მოსწონს
ავტორი:ქეთი1988
ქეთი1988
Mediator image
965
  
საინტერესო ინფორმაციაა. თუმცა, რაღაცას რომ თარგმნით, მაინც სასურველია ჩვენს რეგიონში არსებული ამგვარი ეთნიკური ჯგუფის შესახებაც თქვათ რამე, მაგ. ალბანელების შესახებ, რომელთა მხოლოდ ერთმა სოფელმა მოაღწია ჩვენს დრომდე...
0 1 1