იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან - ეს ჩვენთანაც ხდებოდა...
მეორე მსოფლიო ომის ყველაზე ხანგრძლივი ბრძოლა - ბრძოლა კავკასიისათვის დაიწყო 1942 წლის 25 ივლისს და დასრულდა - 1943 წლის 9 ოქტომბერს. ბრძოლა ორ ეტაპად იყოფა: გერმანული სამხედრო ძალების შემოტევა (25 ივლისი - 31 დეკემბერი, 1942 წ.) და საბჭოთა ჯარის კონტრშეტევა (1 იანვარი - 9 ოქტომბერი, 1943 წ.). ქვემოთ გთავაზობთ ამ სისხლისმღვრელი ომის ამსახველ ფოტომასალას.
ტანკსაწინააღმდეგო იარაღი ПТРС-41 და მეტყვიამფრქვევე მდინარესთან.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712534046204.jpg)
საბჭოთა პარაშუტისტი-მედესანტეები ადიან ბომბდამშენ ТБ-3-ზე ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტზე.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712535146204.jpg)
ვერმახტის ოთხი რეინჯერი კავკასიის მთებში.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712540346204.jpg)
საბჭოთა მებრძოლები აძევებენ გერმანელებს კრიმსკის რაიონის დასავლეთი ნაწილიდან.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712541346204.jpg)
საბჭოთა მეომრები კრიმსკის რაიონში ომის დროს.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712543146204.jpg)
კავკასიაში მებრძოლი რუმინელი არტილერისტები ნაღმმტყორცნს ამზადებენ.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712544446204.jpg)
გერმანელები ამზადებენ რაციას, კუბანი, აპრილი, 1943 წ.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712545446204.jpg)
გათავისუფლებული კრასნოდარის მაცხოვრებლები გზაჯვარედინზე.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712550546204.jpg)
რუმინული სამთო რაზმების ჯარისკაცი ხელში ჩაგდებული საბჭოთა დროშით ხელში კავკასიის ველზე.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712551546204.jpg)
საბჭოთა ატრილერისტები მოწინააღმდეგეს ესვრიანი 45 მმ-იანი ტანკსაწინააღმდეგო ზარბაზნიდებიდან.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712552646204.jpg)
რუმინული მე-2 სამთო დივიზიის ჯარისკაცები ტყვიამფრქვევ ZB-53-თან პოზიციებზე.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712563646204.jpg)
ხანძარი ბათუმის პორტში გერმანიის საჰაერო თავდასხმის შემდეგ.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712564846204.jpg)
გერმანელი სამთო რეინჯერები კავკასიაში.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712570146204.jpg)
საბჭოთა ტანკისტი გერმანულ ტანკ Pz.Kpfw-ზე ორჯონიკიძეში.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712571446204.jpg)
გერმანელი ჯარისკაცები კავკასიის მთებზე.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712572446204.jpg)
მაიკოპისა და კრასნოდარის რაიონებში. გერმანელი ჯარისკაცები უახლოვდებიან ნავთობის საწყობს, რომელსაც წითელი არმიის დანაყოფებმა უკან დახევის დროს ცეცხლი წაუკიდეს.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712573746204.jpg)
გერმანული საზენიტო ბატარეა ცეცხლს ხსნის კუბანში.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712575546204.jpg)
გერმანელი ტყვეების ჯგუფი მდინარე ხაზნიდონის რაიონში.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712591946204.jpg)
საბჭოა ცხენოსანი დაზვერვა კავკასიაში.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712593146204.jpg)
საბჭოთა ფეხოსნები თავდაცვით ბრძოლას აწარმოებენ კავკასიაში.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040712594846204.jpg)
ნაღმმტყორცნი-გვარდიელები ცეცხლს ხსნიან ორჯონიკიძეში.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713005946204.jpg)
ბრძოლა სოფ. გიზელში, ვლადიკავკაზის რაიონში, სადაც ჩრდილოეთ კავკასიაზე გერმანული ჯარის თავდასხმის შეჩერება მოხერხდა. 1942 წ. 7 ნოემბერი.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713011146204.jpg)
მებრძოლი-ალპინისტები გენერალ ა.ს. ეფრემოვის ხელმძღვანელობით მთიანი უღელტეხილის დასაცავად მიდიან. ჩრდილოეთ კავკასია, 1942 წ.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713012146204.jpg)
ЛаГГ-3 №915 "საბჭოთა საქართველოსთვის".
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713013246204.jpg)
საბჭოთა ფეხოსნები ჩრდილოეთ კავკასიაში თავდაცვის დროს.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713014346204.jpg)
ჩრდილოეთ კავკასიისა და კუბანის გათავისუფლებისათვის მეორე მსროლელი დივიზიის წითელი დროშის ორდენით დაჯილდოებისადმი მიძღვნილი საზეიმო მიტინგი.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713015346204.jpg)
მე-2 მსროლელი დივიზიის მეთაური, ვ.ფ. ზახაროვი.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713020446204.jpg)
საბჭოთა ჯარები შედიან გათავისუფლებულ კრასნოდარში.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713021446204.jpg)
"ლურჯი ხაზი" - გერმანელების ბანაკების ხაზი ტამანის ნახევარკუნძულზე. გერმანელებს აქ 400 ათასზე მეტი ჯარისკაცი ჰყავდა, ფრონტის ხაზი კი საკმაოდ შეზღუდული იყო, რამაც საშუალება მისცათ კარგი თავდაცვა შეექმნათ. ამ ადგილზე ბრძოლები 1943 წლის თებერვლიდან სექტემბრამდე გრძელდებოდა, სანამ, საბოლოოდ გერმანეული ჯარების ყირიმში ევაკუაცია არ მოხდა. ტამანის ნახევარკუნძულის გათავისუფლებისთვის მსროლელთა მე-2 დივიზიამ 1943 წლის 9 ოქტომბერს მიიღო სახელწოდება "ტამანის გვარდია".
"ლურჯი ხაზის" გარღვევაზე
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713025646204.jpg)
37 მმ-იანი საზენიტო იარაღის დამიზნება. ჩრდილოეთ კავკასია.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713030846204.jpg)
"ლურჯი ხაზის" გარღვევის დროს მოკლული გერმანელები.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713040546204.jpg)
ქალთა ავიარაზმის მეთაური, ე.დ. ბერშანსკაი საბრძოლო დავალებას აძლევს თავის მფრინავებს.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713042046204.jpg)
გერმანელების მიერ ტყვედ აყვანილი მფრინავი-გამანადგურებელი, საბჭოთა კავშირის გმირი, იაკობ ანტონოვი.
1942 წლის 25 აგვისტოს ანტონოვიმა, საბრძლო დავალების შესრულების დროს, მოზდოკთან ახლოს გერმანელებმა ჩამოაგდეს. საბჭოთა ოფიციალური საბუთების მიხედვით იგი დაიღუპა. თუმცა გერმანელი 77-ე გამანადგურებელი ესკადრის მეთაურის, მაიორ გორდონ გოლობის ცნობით, ანტონოვმა გადმოხტომა მოახერხა და ტყვედ იქნა აყვანილი. ზოგი ამტკიცებს, რომ იგი ტყვეობიდან გაიქცა, ზოგი წყაროს მიხედვით კი მოზდოკში მდებარე ტყვეთა ბანაკში იქნა გადაყვანილი. ამის შემდეგ მასზე აღარაფერია ცნობილი.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713045346204.jpg)
გერმანული თავდასხმის იარაღის, StuG III-ის კოლონის ჩავლა კავკასიაში.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713051546204.jpg)
საბჭოთა მზვერავები მდინარეზე გადადიან. კრასნოდარის მხარე.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713061646204.jpg)
მოიერიშე Ил-2-ების ჯგუფი ჰაერში.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713065946204.jpg)
კაპიტანი ვ.ბ. ემილიანენკო თავის მოიერიშე თვითმფრინავის, Ил-2-ის კაბინაში ქალაქ ტიმაშევსკაიას აეროდრომზე.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713071046204.jpg)
კრიმსკის მაცხოვრებლები ხვდებიან გამათავისუფლებლებს.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713072246204.jpg)
საბჭოთა სამთო მსროლელი ვ.მ. კოლომენსკი.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713073446204.jpg)
საბჭოთა კავშირის გმირს, გერმანელთა ტყვებაში მყოფ მაიორ იაკობ ივანოვიჩ ანტონოვს გერმანელი კოლეგები ყურადღებით უსმენენ.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713075246204.jpg)
მფრინავებისა და ავიატექნიკოსების ჯგუფური ფოტო თვითმფრინავ А-20 "ბოსტონთან".
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713080846204.jpg)
აზოვის ფლოტილიის ჯავშნოსანი მატარებელი "სამშობლოსთვის".
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713081946204.jpg)
გერმანული ჯავშანტრანსპორტიორები კუბანის სტეპში.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713084946204.jpg)
ვერმახტის გენერალ-მაიორის, ნოვოროსიისკთან ახლოს მოკლული ალბერტ ბუკის საფლავი.
![იშვიათი ფოტოები კავკასიის ფრონტიდან
- ეს ჩვენთანაც ხდებოდა... image](http://server6.intermedia.ge/article_images/small/201604/2016040713090046204.jpg)