x
მეტი
  • 18.07.2024
  • სტატია:136042
  • ვიდეო:351963
  • სურათი:510304
მუმია, როგორც წამალი- რატომ მიირთმევდნენ შუა საუკუნეების ევროპელები ძველ ეგვიპტურ მუმიებს?

ევროპელები ყოველთვის არ იყვნენ განმანათლებლები. შუა საუკუნეებში იტალიელი, ფრანგი და გერმანელი თავადაზნაურები ჭამდნენ ეგვიპტური მუმიების დაფხვნილ სხეულებს. ამას ექიმებისა და ფარმაცევტების რჩევით აკეთებდნენ, რომლებიც ყველა დაავადებას ასე მკურნალობდნენ.image

ნივთიერება აპოლონის ქვეყნიდან

ძველ არაბ და სპარსელ ექიმებს სჯეროდათ ბუნებრივი ბიტუმის( გუდრონი) სასწაულებრივი ეფექტის, რომელსაც იყენებდნენ მოტეხილობების, წყლულების და აბსცესების სამკურნალოდ. ამ მასალას ეწოდა "მუმი", რაც არაბულად "ცვილს" ნიშნავს. VII საუკუნეში ექიმმა იბნ ბეტარმა დაწერა, რომ „მუმია ნივთიერება“ განსაკუთრებით უხვად არის აპოლონიის ქვეყანაში (ეგვიპტე), სადაც ის მთებიდან ჩამოედინება მანათობელი ნაკადულებით, მდინარის ნაპირზე გამკვრივდება და ტარის სუნს იძენს. უძველესი მკურნალი აღნიშნავდა, რომ სასწაულმოქმედი მუმი ასევე გვხვდება ათასი წლის წინ დამარხული ეგვიპტელი მიცვალებულების თავის ქალებსა და მუცელში. შუა საუკუნეებში ევროპის უნივერსიტეტებში ითარგმნა არაბების სამედიცინო ტრაქტატები, საიდანაც მუმის შესახებ ცოდნა მთელ ქრისტიანულ ქვეყნებში გავრცელდა. თუმცა, წამლად ითვლებოდა არა ბუნებრივი ბიტუმი, არამედ თავად მუმია.image

წამალი გვამისგან

მე-13 საუკუნისთვის ევროპაში ყველამ იცოდა, რომ მუმია იყო ეგვიპტური პირამიდების სამკურნალო ნივთიერება, რომელსაც შეეძლო განეკურნა ნებისმიერი დაავადება. შუა საუკუნეების მათემატიკოსი, ექიმი და ასტროლოგი ჟერარ კრემონელი წერდა:

„ეს არის ნივთიერება, რომელიც გვხვდება მიწებზე, სადაც სხეულები არიან დამარხული, ალოეს ბალზამირებით, მათი სხეულის სითხეები შერეულია და მუმიად გარდაიქმნება“.image
ღარიბი თავადაზნაურობა და ვაჭრები მხოლოდ არაბული მუმიებით შემოიფარგლნენ და უმდიდრესი ფეოდალები ძველი ეგვიპტური სამარხებიდან მხოლოდ მუმიებს ყიდულობდნენ, რომლებსაც mumia sepulchorum ეწოდებოდა. ითვლებოდა, რომ სწორედ ასეთ ნაშთებს ჰქონდათ სასწაულებრივი სიცოცხლის მომტანი ძალა.image


სიკვდილის ინდუსტრია

ახლო აღმოსავლეთიდან მუმიები ევროპაში ტონებით იგზავნებოდა. არაბ და ებრაელ ვაჭრებს არ ესმოდათ, როგორ შეეძლოთ ამ საზიზღარი რამის ჭამა, მაგრამ ფულის შოვნაზე უარს არ ამბობდნენ. ევროპელი მოგზაურები წერდნენ, რომ ეგვიპტელები მთელი დღეების განმავლობაში ეძებდნენ თავიანთ ქვეყანაში მუმიებს და კაიროში ჩაჰქონდათ ვაჭრებზე გასაყიდად. image

ყველაზე ხშირად ეს იყო ადრეული დაკრძალვის შედეგად გარდაცვლილი ადამიანები. ფარაონების დროს მუმიფიკაციისთვის იყენებდნენ ხის ნაცრისა და ფისის ტუტე დეკორქციას. მაღალი ღირებულების გამო იგი შეიცვალა ბუნებრივი ბიტუმით. ფისი აღწევდა ქსოვილებში და სხეული შავდებოდა.

იტალიელმა, ფრანგმა და გერმანელმა ფარმაცევტებმა ასეთი მუმიას ფხვნილად აქცევდნენ და უზარმაზარ თანხად ყიდდნენ. არაბებმა დაიწყეს ნამდვილი ეგვიპტური მუმიების ასლების მასიურად გაყიდვა. გამოყენებული ცხედრები იყო სიკვდილით დასჯილი კრიმინალები, მკვდარი მათხოვრები, მონები და ბავშვები, რომელთა ცხედრები დაფარული იყო ბუნებრივი ბიტუმით, მათ მზეზე აშრიბდნენ და ყიდდნენ საბითუმოდ ლისაბონიდან ვარშავაში.image


მუმიის მოდა

მე-17 საუკუნის ბოლოს ვითარება შეიცვალა და ექიმების უმეტესობამ მუმიებით მკურნალობას თაღლითობად თვლიდა. თუმცა, "წამალი " დავიწყებას არ მიეცა. 1912 წელს გერმანულმა ფარმაცევტულმა კომპანიამ Merck-მა მუმია შეიტანა თავისი პროდუქციის ოფიციალურ კატალოგში. ევროპაში ნაპოლეონის ეგვიპტური კამპანიის შემდეგ მკვეთრად გაიზარდა ინტერესი ფარაონების უძველესი ცივილიზაციის ისტორიის მიმართ. ფრანგები და ბრიტანელები მასობრივად ყიდულობდნენ პაპირუსებს, ფიგურებს, კერამიკას და, რა თქმა უნდა, მუმიებს. არაბებმა კვლავ დაიწყეს ბაზრებზე დიდი ხნის გარდაცვლილი ადამიანების გამხმარი ცხედრების გამოტანა, რომელთა შორის იყვნენ ფარაონები.image
მუმიებს აღარ ჭამდნენ, მაგრამ მეჯლისებსა და ბოჰემურ შეკრებებზე გასართობად იყენებდნენ. საღამოობით სპეციალურად იკრიბებოდნენ ფრანგი დიდებულები და ადევნებდნენ თვალს სახვევების გახსნის პროცესს. ასეთი ღონისძიებებისთვის ბილეთებიც კი იყიდებოდა.image

საღებავები მუმიისგან

ეგვიპტური მუმიები ასევე გამოიყენებოდა ხელოვნებაში. გამხმარ სხეულებს ფხვნილად აქცევდნენ, რომელსაც ყავისფერი საღებავის დასამზადებლად იყენებდნენ. პიგმენტის ფერის სიმდიდრისა და სიღრმისთვის მას ემატებოდა თეთრი ფისი და მირო. საღებავს ეწოდა Mummy Brown და მას იყენებდნენ გვიანი შუა საუკუნეებიდან მე-18 საუკუნემდე.

მხატვრის მარტინ დროლინგის ნახატი „ახალგაზრდა ქალი ეხმარება ღარიბ ოჯახს“. დახატულია მუმიის საღებავების გამოყენებით
image



მხოლოდ 1964 წელს შეწყვიტა ინგლისურმა კომპანია C. Roberson-მა გარდაცვლილთა ცხედრებისგან მხატვრული მასალის წარმოება. დღეს ეს საღებავი შეიცვალა პიგმენტით Caput Mortuum (სიკვდილის თავი), რომელიც დამზადებულია რკინის ოქსიდისგან.

0
61
1-ს მოსწონს
ავტორი:ქეთი1988
ქეთი1988
Mediator image
Mediator image
61
  
კომენტარები არ არის, დაწერეთ პირველი კომენტარი
0 1 0