x
მეტი
  • 09.02.2023
  • სტატია:125545
  • ვიდეო:355969
  • სურათი:498451
იდუმალი და აუხსნელი მასობრივი დაავადებები მსოფლიო ისტორიაში

არსებობს მასობრივი სოციოგენური დაავადებები. ისინი ასევე ცნობილია როგორც ეპიდემიური ისტერია, ისინი წარმოიქმნება მკაფიო სამედიცინო მიზეზის გარეშე და ვრცელდება საზოგადოებაში, პლაცებოს ეფექტს ჰგავს, მაგრამ პირიქით. საუკუნეების მანძილზე საზოგადოება ცდილობდა დაედგინა მასობრივი ისტერიის მიზეზი. სალემის სასამართლო პროცესების დროს ქალებს ალქაჯობაში ადანაშაულებდნენ, მეორე მსოფლიო ომის დროს კი, ილინოისის მატუნის მაცხოვრებლებს ეშინოდათ მომწამვლელი გაზის მქონე აგენტის:

1. 1518 წლის ცეკვის ჭირი

ყველაფერი ზაფხულში დაიწყო სტრასბურგში, როცა ფრაუ ტროფეამ ქალაქის ქუჩებში აცეკვდა და თითქმის ერთი კვირა ვერ გაჩერდა. მთელი თვის განმავლობაში ქალაქის 400 მაცხოვრებელი ცეკვავდა, სანამმიწაზე არ ეცემოდნენ უგონოდ, პირდაპირი მნიშვნელობით - დაქანცულობისგან, ინსულტისგან და ინფარქტისგან.

ხელისუფლება ამ ტრანსს „ცხელ სისხლს“ აბრალებდა და „სნეულებს“ ავალდებულებდნენ მთელი დღეები ეცეკვათ და ასე დემონები განედევნათ.. მათ სცენაც კი მოაწყვეს და მუსიკოსები და მოცეკვავეები დაიქირავეს, რამაც კიდევ უფრო მეტი სიგიჟე გამოიწვია. ამ საცეკვაო ჭირის სახეები გაჩნდა გერმანიაში, შვეიცარიასა და ჰოლანდიაში.

ზოგიერთი ისტორიკოსი ვარაუდობს, რომ მოცეკვავეებმა შემთხვევით გადაყლაპეს ერგოტი, ტოქსიკური ობი, რომელიც იწვევს სპაზმებს, მაგრამ ეს ვერ ხსნის კრუნჩხვების მდგრადობას. ვიღაც ხაზს უსვამს შიმშილთან და დაავადებებთან დაკავშირებულ სტრესს, რომელიც რეგიონში იყო, ზოგი კი თვლიდა რომ წმინდა ვიტუსის „მოცეკვავე წყევლა“ იყო დამნაშავე.image

2. ადამიანი-მაიმუნები ინდოეთში, 2001 წელი

დელიში სიცხის დროს ელექტროენერგიის გათიშვა დაიწყო. მოსახლეობა, სიცხისგან თავის დაღწევის მცდელობისას, ღამეს სახლების სახურავებზე ათევდა. დაიწყო უცნაური არსების თავდასხმების შესახებ შეტყობინებები“ რომელიც ერთდროულად კაცს და მაიმუნს ჰგავდა. მსხვერპლი ძირითადად დაბალი სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის მქონე მამაკაცები იყვნენ. ისინი ექიმებთან უცნაური დაზიანებებით მიდიოდნენ ნაკბენებით. სახურავიდან ჩამოვარდნის შედეგად ორი ადამიანი დაიღუპა. პოლიციის დაკვეთით შედგენილმა სამედიცინო დასკვნამ აჩვენა, რომ ჭრილობები თვითნებურად იყო მიყენებული, ხოლო ადგილობრივების შიში გამოწვეული იყო ისტერიით, რომელიც გაჩნდა მედიის სტატიებისა და კონტროლიდან გასული ჭორების გამო.image

3. ივნისის ბაღლინჯოს ეპიდემია, 1962 წელი

1962 წლის ივნისში, ამერიკის ერთ-ერთ ტექსტილის ქარხანაში 60 მდე მუშას დაიწყო უცნაური სიმპტომები: დაბუჟება, გამონაყარი და გულისრევა. მედიამ მაშინვე დაწერა ამ შემთხვევის შესახებ და უწოდა მას "ივნისის ჭირი" - მწერების გამო, რომლებიც მუშების აზრით, ამ სიმპტომებს იწვევდნენ. მაგრამ ადგილზე ნაჩქარევად გამოძახებულმა ენტომოლოგებმა ივნისის ბაღლინჯოების კვალი ვერ იპოვეს.

ფსიქოლოგებმა, რომლებმაც ასევე გამოკითხეს პაციენტები, დაადგინეს, რომ დაზარალებულთა 90%-ზე მეტი მუშაობდა ერთ ცვლაში და უმეტესობა მუშაობდა ზეგანაკვეთურად. და მათგან 50-მა დაიწყო სიმპტომების შესახებ საუბარი მხოლოდ მას შემდეგ, რაც გაზეთებში წაიკითხეს დაავადების შესახებ. image

4. ტრემორის ეპიდემია, 1892 წელი

გერმანიის ქალაქ გროს-ტინცში სკოლის მოსწავლე გოგონების ხელებმა უკონტროლოდ კანკალი დაიწყო, როგორც კი წერის დაწყებას ცდილობდნენ. ზოგიერთმა მათგანმა განიცადა ცნობიერების ცვლილება და ამნეზია. მომდევნო წელს ასეთი სიმპტომები დაეწყოთ მოსწავლეებს შვეიცარიაში, ბაზელში.

„მე-19 საუკუნის ბოლოს ევროპაში წერის დროს კანკალი ახალი სწავლების მეთოდის პირდაპირი შედეგი იყო, რომელიც გონებას განიხილავდა, როგორც კუნთს, რომელსაც ვარჯიში ესაჭიროება“, - ამბობს დოქტორი ბართლომე.

განმეორებადი და დამღლელი ვარჯიშები მოზარდებს ფიზიკურ დატვირთვას მოითხოვდა და ეს იყო ისეთი ქვეცნობიერი გზა, რათა თავი დაეღწია საშინელი წერის რუტინასთვის.image

5. შეშლილი ფანტომი მატუნიდან, 1944 წელი.

მეორე მსოფლიო ომის პარანოიის მწვერვალზე, ილინოისის შტატის ქალაქი მატუნი დაიტბორა ცნობებით, რომ იდუმალი მამაკაცი აფრქვევდა გაზს მსხვერპლებზე. პირველი იყო ალინ კირნი, რომელმაც ისაუბრა "სასიამოვნო ტკბილ სუნზე საძინებელში", რამაც მთელი ქვედა ტანის პარალიზება გამოიწვია. ღამით, როცა ალინის ქმარი სამსახურიდან დაბრუნდა, სახლთან უცნობი მამაკაცი დაინახა.

კერნის ამბავი გამოქვეყნდა ადგილობრივი გაზეთის პირველ გვერდზე, რომელიც აცხადებდა, რომ სახლში "მაწანწალა ანესთეტიკებით" გამოჩნდა. ცნობები მალევე გავრცელდა მთელ ქალაქში იგივე შემთხვევების, იგივე სიმპტომებით. მხოლოდ ერთი რამ გავრცელდა უფრო სწრაფად - ეს იყო ბოროტმოქმედის შესახებ ახალი ამბები, რომელიც მოხვდა მსოფლიო სათაურებში და პანიკა გამოიწვია. იდუმალი თავდამსხმელი არ უპოვიათ. image

6. სალემის სასამართლო ალქაჯების წინააღმდეგ, , 1692-1693 წლები

1692 წ. იანვარი. სოფელ სალემში ცხრა წლის ელიზაბეტ პარისსა და მის 11 წლის ბიძაშვილს აბიგაილ უილიამსს კრუნჩხვები ეწყებათ.

„ამ ბავშვებს უხილავი აგენტები კბენდნენ და ჩქმეტდნენ... ხანდახან მუნჯები ხდებოდნენ, პირს ხურავდნენ, ყელს სწევდნენ, კიდურებს იღრეცდნენ"- აღწერდა ადგილობრივი მღვდელი.

ექიმმა, რომელიც მაშინვე გამოიძახეს გოგონებთან, თქვა, რომ ისინი მოჯადოებულები იყვნენ. მალე კრუნჩხვები სოფელში სხვა გოგონებსაც მოედოთ, სასწრაფოდ სჭირდებოდათ განტევების ვაცი და სალემის სასამართლო პროცესებმა მეზობლები დაუპირისპირდა მეზობლებს: „სოფელი სალემი განიცდიდა ექსტრემალურ ფრაქციებს, რომელიც ორიენტირებული იყო მისი საკამათო მინისტრის, სამუელ პარისის გარშემო და რელიგიური მხურვალების შემცირების შიშით“, წერდა ემერსონ ბეიკერი, The Tempest-ის ავტორი წიგნში “ჯადოქრობა: სალემის სასამართლო პროცესი და ამერიკული გამოცდილება".

„ხალხი წუხდა იმაზე, შეეძლო თუ არა ახალ მთავრობას დაეცვა კოლონია დამანგრეველი სასაზღვრო ომისგან, რომელსაც მასაჩუსეტსი კარგავდა ფრანგებთან და მათ მშობლიურ ამერიკელ მოკავშირეებთან. ეს მოხდა ზუსტად იმ დროს, როდესაც საბედისწერო ჩუტყვავილა დასრულდა. შიმშილი და ინფლაცია მძვინვარებდა "პატარა გამყინვარების ხანის" ექსტრემალური ტემპერატურის წყალობით, რამაც გაანადგურა მოსავალი.

ბრალი ორიენტირებული იყო ქალებზე (და კიდევ ექვს მამაკაცზე) ქალაქში და ვრცელდებოდა მაცხოვრებლებზე, რომლებიც საფრთხეს უქმნიდნენ მყიფე სტატუს კვოს.

სალემის უკანასკნელი ჯადოქარი შეიწყალეს მისი გასამართლებიდან 329 წლის შემდეგ.image

7. სიცილის ეპიდემია ტანგანიკაში, 1962 წელი

1961 წელს დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის შედეგად მომხდარი ცვლილებების შემდეგ, აღმოსავლეთ აფრიკაში (ახლანდელი ტანზანია) სკოლები რამდენიმე კვირით დაიხურა, რადგან რამდენიმე ათეული სკოლის მოსწავლე სიცილს ვერ იკავებდა.

ეპიდემიის ბოლოს ათასზე მეტი ადამიანი დაზარალდა, ოთხი სკოლა კი დროებით დაიხურა. ეს არ იყო მხოლოდ სიცილი: მოსწავლეებს აღენიშნებოდათ გულისცემა, სუნთქვის პრობლემები, გამონაყარი. ოფიციალური დიაგნოზი მასობრივი ისტერიაა.

1
415
1-ს მოსწონს
ავტორი:ქეთი1988
ქეთი1988
Mediator image
Mediator image
415
  
2022, 19 სექტემბერი, 23:08
კომენტარი ცარიელია ან წაშლილია

0 1 1