x
ინტერნეტზე დამოკიდებულება
28 თებერვალი, 19:05

imageფსიქოლოგიური
დამოკიდებულება ყველაზე მეტად გავრცელებული მოვლენაა ჩვენს ცხოვრებაში. ფსიქოლოგიური დამოკიდებულების ქვეშ იგულისხმება არაკონტროლირებადი
ლტოლვა რაიმეს მიმართ:
ალკოჰოლის ან საკვების მიღებისადმი, ტელევიზორის ყურების ან ინტერნეტსაიტების დათვალიერებისადმი. ფსიქოლოგიური
დამოკიდებულება აღმოცენდება მაშინ, როდესაც ჩნდება რაიმე გადაუჭრელი ცხოვრებისეული პრობლემები, დაუკმაყოფილებელი მოთხოვნილებები:ადამიანი გრძნობს რაიმეს მწვავე დეფიციტს, ადგილი აქვს პიროვნების შინაგან გადაუჭრელ კონფლიქტებს ან სირთულეებს გარშემო არსებულ ადამიანებთან ურთიერთობაში.
ინტერნეტ-დამოკიდებულება (ინტერნეტ-ადიქცია) მიეკუთვნება არაქიმიურ დამოკიდებულებათა კლასს. თუ გავნსაზღვრავთ ადიქტიურ ქცევას, როგორც რეალობიდან გაქცევას ფსიქიკური მდგომარეობის შევლის გზით(Короленко Ц.П.), შეიძლება ითქვას, რომ ის რეალობა, რომელიც იქმნება კომპიუტერის საშუალებით, რა თქმა უნდა, ცვლის ფსიქიკურ მდგომარეობას, რითაც სარგებლობენ ინტერნეტ-ადიქციისაკენ მიდრეკილი ადამიანები. კომპიუტერის მომხმარებელი, რომელიც მიდრეკილია ადიქციისაკენ, კომპიუტერით სარგებლობისას იმყოფება ცნობიერების შეცვლილ მდგომარეობაში-ფსიქოლოგიურ ტრანსში. გაყინული სახე, რომელიც მონიტორის ეკრანსაა მიშტერებული, შენელებული რეაქცია(ან რეაქციის არარსებობა)გარეგან გამღიზიანებლებზე-დამახასიათებელი სურათია ნეტაგოლიზმისკენ მიდრეკილი მომხმარებლებისა.


მოცემული ფენომენის კვლევა არც თუ
ისე დიდი ხნის წინ დაიწყო.ინტერნეტზე დამოკიდებულების ფენომენის ფსიქოლოგიურ
შესწავლაში პირველობა ორ ამერიკელს ეკუთვნის:კლინიკურ ფსიქოლოგს კიმბერლი იანგს და ფსიქიატრ აივენ გოლდბერგს.1994 წელს კ.იანგმა შეიმუშავა და განათავსა ვებსაიტზე ინტერნეტზე დამოკიდებულების საკვლევი სპეციალური კითხვარი.1996 წელს ა.გოლდბერგმა კი შემოიტანა ტერმინი „ინტერნეტ-ადიქცია“(Internet – addiction) ინტერნეტში გაუსამართლებლად ხანგრძლივი, შესაძლოა პათოლოგიური, ყოფნის აღსანიშნავად.აგრეთვე შემოთავაზა დიაგნოსტიკური კრიტერიუმები ინტერნეტზე დამოკიდებულების განსასაზღვრად, რომელიც
შემუშავებული იყო აზარტულ თამაშებისადმი პათოლოგიური დამოკიდებულების(გემბლინგი) მახასიათებლების საფუძველზე.

1996 წელს ფსიქიკური დაავადებების ოფიციალურ კლასიფიკაციაში ახალი განყოფილება გაჩნდა – ”კიბერნეტიკული უხასიათობა”, რომელიც გამოწვეულია ვირტუალურ რეალობაში ხანგრძლივად ყოფნის შედეგად მიღებული სტრესითა და დაღლილობით.ზოგი სპეციალისტი საუბრობს ე.წ.”ინტერნეტ-დამოკიდებულების” სინდრომზე. სხვაგვარად მას ინტერნეტ ადიქცია (Internet Addiction Disorder ან IAD) ეწოდება. ამ სინდრომის მქონე ადამიანებს ნეტაჰოლიკებს (Netaholic) ან
ინტერნეტ ადიქტებს უწოდებენ. დასავლურ ქვეყნებში ინტერნეტ
ადიქციას ზოგ შემთხვევაში მოიხსენიებენ როგორც „Facebook Depression“.

თუმცა ყველაზე კარგად ეს პრობლემა პიტსბურგის უნივერსიტეტის პროფესორმა კიმბერლი იანგმა იკვლია.მან გამოყო ინტერნეტდამოკიდებულების მქონეთა ორი ჯგუფი.ესენია,


1)ურთიერთობაზე
დამოკიდებულები;

2)ინფორმაციაზე
დამოკიდებულები.

მკვლევარები აღნიშნავენ, რომ ინტერნეტ-დამოკიდებული
ადამიანების 91% ქსელს სხვა ადამიანებთან ურთიერთობისთვის
იყენებს, დანარჩენ 9%-ს კი ინტერნეტის ინფორმაციული რესურსები იზიდავს.


ამასთანავე კ.იანგი გამოყოფს შემდეგ ფაქტორებს, რომელთა საშუალებითაც ვითარდება ინტერნეტ-ადიქცია:


1)ინფორმაციის
ხელმისაწვდომობა;

2) ქსელებში
ურთიერთობის ანონიმურობა;

3)ონლაინ
ურთიერთობებისადმი ქვეცნობიერი ნდობა;

4)სიმარტივე
გამოყენებაში.

ათასობით კილომეტრის დაშორებით მყოფ ადამიანებთან ურთიერთობის შესაძლებლობა კიდევ ერთი უნიკალური საშუალებაა, რომელსაც ინტერნეტი გვთავაზობს.

ამასთანავე კ.იანგი გამოყოფს 4
მახასიათებელს, რომელთა არსებობა შეიძლება მიგვითითებდეს ინტერნეტდამოკიდებულებაზე:

1) e-mail-ის შემოწმების აკვიატებული სურვილი;
2)ინტერნეტში შემდგომი შესვლის მუდმივი სურვილი;
3)გარშემომყოფთა ჩივილი, რომ ადამიანი ძალიან დიდ
დროს ატარებს ინტერნეტში ;
4)გარშემომყოფთა ჩივილი, რომ ადამიანი ძალიან დიდ
ფულად თანხებს ხარჯავს ინტერნეტზე.

კ.იანგმა აგრეთვე გამოყო ინტერნეტდამოკიდებულების შემდეგი
სტადიები:

1)პირველ სტადიაზე ხდება ინტერნეტითა და იმ ახალი
შესაძლებლობებით დაინტერესება, რომლებსაც ინტერნეტი გვთავაზობს.

2)მეორე სტადიაზე
იწყება ცხოვრების მნიშვნელოვანი ასპექტების ინტერნეტით თანდათან ჩანაცვლება

3)მესამე სტადიაზე უკვე შეიძლება ვილაპარაკოთ ე.წ.
“გაქცევაზე“.


დოქტორ მ.ორზქაკმა გამოყო
ინტერნეტდამოკიდებულებისათვის დამახასიათებელი ფსიქოლოგიური და ფიზიკური
სიმპტომები.


ფსიქოლოგიური სიმპტომებია:

1)კარგი გუნებგანწყობა ან ეიფორია კომპიუტერთან
ყოფნისას;
2)შეწყვეტის უუნარობა;
3)კომპიუტერთან გატარებული დროის ზრდა;
4)ოჯახისა და მეგობრების უგულებელყოფა;
5)სიცარიელის, გაღიზიანების შეგრძნება ნებისმიერი
საქმიანობის დროს, რომელიც არაა დაკავშირებული კომპიუტერთან;
6)თანამშრომლების ან ოჯახის წევრებისაგან სიმართლის
დამალვა საკუთარი ინტერნეტთან დაკავშირებული
საქმიანობის შესახებ;
7)სამსახურთან ან სწავლასთან დაკავშირებული
პრობლემები.


ფიზიკური სიმპტომები:

1)კარპალური არხის სინდრომი;
2)სიმშრალის შეგრძნება თვალებში;
3)თავის ტკივილები, შაკიკი;
4)ტკივილები ზურგის არეში;
5)არარეგულარული კვება;
6)პირადი ჰიგიენის უგულებელყოფა;
7)ძილის დარღვევები.

მაშინ რას წარმოადგენს ჩვეულებრივი, ნორმალური
ინტერნეტმოხმარება?

რ.დევისის მიხედვით, ინტერნეტის ჯანსაღ მომხმარებლებს აქვთ ინტერნეტით სარგებლობისას მკაფიო მიზანი, რომლის მისაღწევადაც ხარჯავენ დროის გონივრულ და შეზღუდულ რაოდენობას.ამასთანავე ისინი არ განიცდიან ფსიქოლოგიურ ან კოგნიტურ დისკომფორტს.ინტერნეტის ჯანსაღ მომხმარებლებს შეუძლიათ განასხვავონ ონლაინ ურთიერთობა რეალური ურთიერთობებისაგან.ინტერნეტი მათთვის მხოლოდ
სასარგებლო ინსტრუმენტს წარმოადგენს.



42
შეფასება არ არის
6
გასაჩივრება
მომწონს
 
 
ავტორი:მარი ხარშილაძე
მარი ხარშილაძე
   ქართული კლავიატურა
კომენტარები არ არის, დაწერეთ პირველი კომენტარი
0 1 0
ინფორმაცია თანხის ჩარიცხვასთან დაკავშირებითინფორმაცია თანხის ჩარიცხვასთან დაკავშირებით
ანაზღაურებადი ავტორების საყურადღებოდ, ვისაც უკვე გაფორმებული აქვს ...
არ დაუშვათ შეცდომა! - ვწეროთ სწორი ქართული სიტყვებიარ დაუშვათ შეცდომა! - ვწეროთ სწორი ქართული სიტყვები
ძვირფასო მომხმარებლებო თქვენთვის ინტერნეტში მოვიძიეთ იმ სიტ...
კარგი ამბები ინტერმედიაზე!კარგი ამბები ინტერმედიაზე!
ძვირფასო მომხმარებლებო საიტზე სიახლეები გვაქვს! კერძოდ კი სიახლე ტელევიზიების ...
რატომ მოიყარა თავი 10 000 ჩინელმა ერთ აუზში?რატომ მოიყარა თავი 10 000 ჩინელმა ერთ აუზში?
ალბათ წარმოუდგენელია თუ როგორ ცხოვრობდნენ წინაპრები კონდიცირების ე...
ვის აჩუქა ლაშა შავდათუაშვილმა BMW X5ვის აჩუქა ლაშა შავდათუაშვილმა BMW X5
20 წლის მოჭიდავემ _ ლაშა შავდათუაშვილმა ლონდონის ოლიმპიადაზე მოპოვებული ოქ...
ანაზღაურებადი ავტორების საყურადღებოდ!!!ანაზღაურებადი ავტორების საყურადღებოდ!!!
ახალი წლის დადგომასთან დაკავშირებით ერთჯერად იცვლება თანხის მოთხოვნისა ...
კაცმა ორი კაცი, კაცო ?!კაცმა ორი კაცი, კაცო ?!
ორი კაცის გაუპატიურების ბლადებით დააკავეს ინგლისის პარლამენტის ვიცე სპიკერი ნაიჯელ ევან...
იესო ქრისტე რუსეთის მოქალაქეაიესო ქრისტე რუსეთის მოქალაქეა
მე ვარ იესო ქრისტე, მარიას შვილი და მესია, უთხრა ვიაჩესლავ პოლუშკინმა საპასპორტ...