x
მავნე ჩვევებზე დამოკიდებულება
21 თებერვალი, 0:36

imageტერმინი „დამოკიდებულება“ თავდაპირველად ვიწრო მნიშვნელობით
გამოიყენებოდა მხოლოდ ნარკოტიკებისა და ალკოჰოლის შესახებ საუბრისას. ცნობილია, რომ ალკოჰოლი და ნარკოტიკი გავლენას ახდენს ადამიანის კოგნიტურ, აფექტურ და ქცევით სფეროზე. თუმცა ფსიქოაქტიური თვისებები აქვს კოფეინსა და ნიკოტინს. დამოკიდებულება ბუნებრივი ან ხელოვნური ფსიქოაქტიური ნივთიერებების განმეორებადი მიღებით გამოწვეული ფიზიოლოგიური და ფსიქოლოგიური მდგომარეობაა. ფიზიკური დამოკიდებულების დროს ორგანიზმი ეგუება გარკვეულ ნივთიერებას და ის ნორმალური ფუნქციონირების აუცილებელ ასპექტად იქცევა. ადამიანი მავნე ჩვევებს ისე ეგუება, რომ ამას ვერც იაზრებს. ფიქრობს, რომ ნებისმიერ დროს შეუძლია შეწყვიტოს ნარკოტიკის თუ ალკოჰოლის გამოყენება, თუმცა რეალურად ამის განხორციელება დიდ სირთულეებთან არის დაკავშირებული. მავნე ჩვევებია:სიგარეტის მოწევა, ალკოჰოლის რეგულარულად მიღება, ნარკოტიკები, აზარტული თამაშები და სხვა. მავნეა მრავალჯერ ავტომატურად განმეორებადი ქმედება, რომელსაც თან სდევს როგორც საზოგადოებისთვის, ისე თავად ამ ქმედების შემსრულებელი პირისთვის ნეგატიური შედეგები. ამგვარი ავტომატური ქმედებები მეორდება, რადგან მათი გავლენის ქვეშ მოქცეული ადამიანი სუსტი ნებისყოფის გამო ვერ ახერხებს მათზე უარის თქმას.რატომ იწყებს ინდივიდი სიგარეტის მოწევას, როდესაც იცის, რომ ჯანმრთელობისთვის საზიანოა? ფსიქოლოგიური დამოკიდებულების ადამიანები ფსიქოაქტიურ ნივთიერებებს მოიხმარენ თანმხლები ეფექტის მისაღწევად. მიუხედავად, იმისა რომ იციან თუ რა გავლენა შეიძლება მოახდინოს ნივთიერების მოხმარებამ მათ ფსიქიკურ თუ ფიზიკურ ჯანმრთელობაზე, ისინი მაინც განაგრძობენ მის მოხმარებას. მაგალითად, ნარკოტიკების მიღების შემდეგ თავს ბედნიერად გრძნობენ, ამიტომ უჩდებათ სურვილი კიდევ განიცადონ იგივე.


მავნე ჩვევებისადმი დამოკიდებულებას განაპირობებს: გენეტიკა, გარემო ფაქტორები, სოციალური მდგომარეობა და ა.შ. დამოკიდებულებაზე გავლენას ახდენს მემკვიდრეობა.
მაგალითად, თუ ერთი და იმავე სქესის იდენტური ტყუპებიდან ერთ-ერთი დამოკიდებულია ალკოჰოლზე, რისკი იმისა, რომ მეორეც გახდება ალკოჰოლზე დამოკიდებული ორჯერ მეტია არაიდენტურ ტყუპებთან შედარებით. მოზარდები მავნე ჩვევებს ფსიქოსოციალური ფაქტორების ზემოქმედებით იძენენ. მაგალითად, თუკი თინეიჯერი მოწევაში ხედავს მეტ სარგებელს და რისკის დაბალ დონეს, იგი დიდი ალბათობით მოწევს სიგარეტს. მოზარდებს რწმენების, ატიტუდების და განზრახვის ჩამოყალიბებაში ძალიან დიდი მნიშვნელობა ენიჭება სოციალურ გარემოს. მოზარდი დიდი ალბათობით დაიწყებს მოწევას თუ მისი მშობლები ან მეგობრები აკეთებენ იმავეს. მძიმე სოციალურმა პირობებმა შესაძლოა მიიყვანოს ადამიანი ნარკოტიკების მოხმარებამდე. უამრავი ოჯახის დანგრევის მიზეზი გამხდარა ალკოჰოლი თუ ნარკოტიკი, რადგან ამ დროს ინდივიდი სრულიად იცვლება და უკონტროლო ხდება. ასევე მნიშვნელოვანია მოზარდის პიროვნული მახასიათებლები, რომლებიც მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს იმას, დაიწყებს თუ არა იგი მოწევას - მაგალითად, თუ თინეიჯერს აქვს დაბალი თვითშეფასება, ნეგატიური რწმენები საკუთარ თავთან დაკავშირებით, მაშინ დიდი ალბათობით დაიწყებს მოწევას. მნიშვნელოვანია მოლოდინებიც, კერძოდ, ბევრ მოზარდს სჯერა, რომ მოწევა წარმოაჩენს მას, როგორც უფრო მოწიფულს და მიმზიდველს. კვლევების მიხედვით, სიგარეტის მოწევა იწვევს კარდიოვასკულარულ დავადებებს, ფილტვის კიბოს. ალკოჰოლისადმი დამოკიდებულებით იზრდება ცეროზისა და კიბოს გაჩენის რისკი. ამიტომ დაავადების პრევენციის მიზნით საჭიროა დახმარებს გაწევა და რეაბილიტაციის კურსის გავლა.


სამწუხაროდ, მავნე ჩვევებზე დამოკიდებულებით ბევრი ინადგურებს საკუთარ ცხოვრებას და გარშემომყოფებს. კარგი იქნება თუკი ადამიანები ერთმანეთს უკეთესობაში მიბაძავენ და არა პირიქით.

30
2-ს მოსწონს
გასაჩივრება
მომწონს
 
 
ავტორი:თეა ჩაფიჩაძე
თეა ჩაფიჩაძე
   ქართული კლავიატურა
კომენტარები არ არის, დაწერეთ პირველი კომენტარი
0 1 0
როგორ ხსნის მეცნიერება სიყვარულსროგორ ხსნის მეცნიერება სიყვარულს
ფსიქოლოგ რობერტ სტენბერგს ეკუთვნის სიყვარულის სამკომპონენტიანი თეორია. სტენბერ...
სასკოლო დაფაზე შესრულებული საოცარი ნახატებისასკოლო დაფაზე შესრულებული საოცარი ნახატები
იაპონის ერთერთ სკოლაში მხატვარი და მასწავლებელი ხიროტაკა ხამასაკი ხ...
მსხვერპლის ფსიქოლოგიამსხვერპლის ფსიქოლოგია
მსხვერპლის ფსიქოლოგიას შეისწავლის მეცნიერება, რომელსაც ვიქტიმოლოგია ეწოდება. ვიქტიმოლოგი...
ჰერმანის ბადე: რამდენ შავ წერტილს ხედავთ თქვენ?ჰერმანის ბადე: რამდენ შავ წერტილს ხედავთ თქვენ?
ზოგიერთ შემთხვევებში ადამიანის თვალს არ შესწევს უნარი გადაამუშა...
ცოდნის მენტალური რეპრეზენტაციაცოდნის მენტალური რეპრეზენტაცია
კავშირის ცოდნა: ნახატი სიტყვების წინააღმდეგ ცოდნა სხვდასხვა გზით შეიძლება იქნა...
კაცი, რომელიც +19 გრადუსზე გაიყინა – დაუჯერებელი რეალური ისტორიაკაცი, რომელიც +19 გრადუსზე გაიყინა – დაუჯერებელი რეალური ისტორია
XX საუკუნის 50-იან წლებში სატვირთო ხომალდი, რ...
ევთანაზია-დანაშაული თუ დახმარება ?!ევთანაზია-დანაშაული თუ დახმარება ?!
თუ როგორც ბევრი ადამიანის აზრით სიკვდილი არის ბუნებრივი მოვლენა და ფაქტობრი...
იცოდით, რომ მუშტის შეკვრით ფარდას ახდით თქვენს საიდუმლოს?იცოდით, რომ მუშტის შეკვრით ფარდას ახდით თქვენს საიდუმლოს?
თქვენმა სხეულმა გაცილებით მეტი იცის თქვენზე, ვიდრე თ...
ისტორიული პერსონაჟები, რომელთა რეალური სახე აქამდე არ გინახავთისტორიული პერსონაჟები, რომელთა რეალური სახე აქამდე არ გინახავთ
სახის ძვლისა და თავის ქალის რეკონსტრუქციის შედეგ...
ამ ოთხი ვარიანტიდან რომელს მიეკუთვნებით?ამ ოთხი ვარიანტიდან რომელს მიეკუთვნებით?
შეგიძლიათ შეკრათ მუშტი და გაიგოთ რომელ ვარიანტს მიეკუთვნებით ამ ოთხიდა...