x
მეტი
  • 12.12.2019
  • სტატია:97297
  • ვიდეო:344149
  • სურათი:459275
ფაზისის აკადემია - მეცნიერებისა და ხელოვნების ტაძარი
კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლა


კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლა - კოლხეთის აკადემია. ფაზისის, ახლანდელი ფოთის მახლობლად მე-3 - 6 საუკუნეებში არსებული უმაღლესი საფეხურის სასწავლებელი. მასზე დღემდე შემორჩენილია ერთადერთი პირდაპირი ცნობა ბერძენი ფილოსოფოსის - თემისტიოსის მიერ (ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა დაახლოებით 317-388 წლებში). მის ერთ-ერთ წერილში აღნიშნულია, რომ თემისტიოსის მამას, ევგენიოსს, და თვით თემისტიოსსაც ამ სასწავლებელში რიტორიკული განატლება მიუღიათ. თემისტიოსი ხაზს უსვამს, რომ კოლხეთი უაღრესად კულტურული ქვეყანაა და იგი მეცნიერებისა და ხელოვნების მუზების ტაძარს წარმოადგენს. არავითარი ცნობა არ არსებობს იმის შესახებ თუ რა პროგრამებით და რა ენაზე მიმდინარეობა იქ სწავლება ან ვინ ასწავლიდა. თემისტიოსი აღნიშნულ წერილში არ ასახელებს კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლის დამაარსებელს, თუმცა მას ბრძენსა და სათნოს უწოდებს. კოლხეთს თემისტიოსი იმ დროის მსოფლიოში კულტურულად ყველაზე დაწინაურებულ ელადას ადარებს. იმ დროს განსწავლა ათენშიც შეიძლებოდა, მაგრამ სპეციალიზებული რიტორიკული სკოლა მხოლოდ კოლხეთში არსებობდა. ამ სასწავლებელში განუყოფელი იყო ფილოსოფია და მჭევრმეტყველება.


თემისტიოსი კოლხეთის შესახებ


თემისტიოსი იმასაც ამბობს, რომ კოლხეთის უმაღლეს რიტორიკულ სკოლაში მეზობელ ბარბაროსთა წესებისდამიხედვით ისართ ტყორცნა და ოროლთ სროლა ან ჯირითი კი არ ისწავლებოდა, არამედ ამ სკოლის აღსაზრდელები რიტორიკულ ხელოვნებაში იწრთობოდნენ და ელინთა დღეობებზე ბრწყინავდნენ. ამ ცნობას არსებითი მნიშვნელობა აქვს, რამდენადაც კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლის აღზრდილების ბერძნულ ენაში გაწვრთნილობასა და კლასიკურ ბერძნულ ლიტერატურაში საფუძვლიან განსწავლულობაზე მიუთითებს. რიტორიკულ სასწავლებელში იღებდნენ ბერძნული ენის მცოდნე ახალგაზრდებს. ეს კი გვაფიქრებინებს მოსამზადებელი სკოლის არსებობაზე. თემისტიოსის ცნობიდან ისიც ჩანს, რომ კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლა თავისი შინაარსითა და მიზანმიმართულებით ძვ. ბერძნული და რომაული რიტორიკული სკოლებისგან ბევრად არ უნდა განსხვავებულიყო და ცოდნის იმ მინიმუმის დაუფლებას მოითხოვდა, რაც ორატორისთვის ციცერონისა და კვინტილიანეს შეხედულებით იყო გათვალისწინებული. ისევე, როგორც რომაულ რიტორკულ სასწავლებელში, აქაც უთუოდ ასწავლიდნენ ლიტერატურას, ასტრონომიას, მუსიკას, მათემატიკას, ძირითადად კი ფილოსოფიისა და სამართლის საფუძვლებს. რიტორიკულ ხელოვნებას იმჟამინდელ კოლხიდაში პრაქტიკული გამოყენებაც ჰქონდა. აგათია სქოლაასტიკოსის (536-582 წწ.) საისტორიო თხზულებაში დაცულია ცნობა კოლხი პოლიტიკური მოღვაწეების (აეტი, ფარტაძი და სხვ.) ბრწყინვალე ორატორული გამოსვლების შესახებ. ცხადია, ეს ცოდნა მათ თანმიმდევრული და საფუძვლიანი სწავლით მიიღეს.



თემისტიოსი


"ბერძნები ჩინებულად იცნობდნენ კოლხეთს. ვარაუდობენ, რომ კოლხეტსი ძლიერი იყო ჰეკატეს, ჰერაკლეს, რეა-კაბალეს, აზიას, ინდური შივას კულტიც კი. რომ რეა იგივე ფაზისი იყო. რომ ოლიმპიური ასპარეზობანი პელოპონესში კოლხეთიდან შევიდა."

ნ.კ. შპრინგელი. მედიცინის ისტორია.


" ფაზისში (ფოთში) რომ შედიხარ მარხნივ აღმართულია ქანდაკება ღმერთქალი ფასიანესი. გარეგნობით ის ჰგავს რეას, რადგან ხელში წინწილა უპყრია. აგრეთვე მისი სავარძლის წინ ლომები წვანან და თვით კი ზის როგორც ფიდიასის ქანდაკება მეტროონში".


რეას,  იგივე ფასისის (ვისი სახელობისაც არის ფოთი) ქანდაკება მადრიდში,  ასეთივე ქანდაკება იდგა ფაზისშიც


თავად ქალაქ ფაზისის სახლეს რაც შეეხება აღსანიშნავია, რომ ფასიდი იყო ჰელიოსის (მზის ღმერთის) და ოკეანიდ ოკიროეს შვილი, კოლხთა წინაპარ კოლხოსის მამა. ის ასევე იყო მდინარე ფაზისის ღვთაება, ეს იყო ძველი კოლხეთის სანაოსნო მდინარე რომლითაც არგო შემოვიდა, ამ მდინარეს დღეს რიონი ეწოდება. თავიდან ფაზისი ამ მდინარის ახლოს დაარსებული იქნა კოლონისტ მილეტელ ბერძენთა მიერ, შემდგომ ისინი გაკოლხდნენ და დღეს ამ ქალაქს ფოთი ეწოდება.


ფაზისის პორტი



ავტორი: თორნიკე ფხალაძე


4
416
4-ს მოსწონს
ავტორი:თორ ნიკე
თორ ნიკე
Mediator image
416
  
ზურაბ ლუხავა.მაშინდელი გურულები მეგრულ ენოვანები იყვნენ,ეხლანდელი გურულები ნამეგრელარები არიან
ფაზისის აკადემიაასი ასწავლიდნენ კოლხურ მარგალურ ენაზე,რას მალავთ,?მაინც ვერ დამალავთ,უფალი აღადგენს ლაზარეს მანამ სანამ მეორედ მოგვევლინება და ჯობია მანამ დაეუფკოთ მას ვიდრე აკნინოთ ის
2018, 23 ივლისი, 20:28
როგორც აიეტი ამბობდა,ფაზისის აკადემიაში სწავლა მეგრულ ენაზე იყო,რადგან პალიასტომზე ბორანი არ მუშაობდა და გურულები ვერ ახერხებდნენ ჩამოსვლას...
2018, 23 ივლისი, 20:28
„ფასისში (ფოთი) რომ შედიხარ, მარცხნივ აღმართულია ქანდაკება ღმერთქალ ფასიანესი. გარეგნობით ის ჰგავს რეას, რადგან ხელში წინწილა უჭირავს, აგრეთვე მის სავარძლის წინ წვანან ლომები და თვით კი ზის როგორც ფიდიასის ქანდაკება მეტროონში".

(ფლავიუს არიანე II ს.)
0 1 4